ακόμη ένας δωσίλογος
συνεργάτης και κολλητός
του Γεωργίου Παπανδρέου του γέρου του Τσολάκογλου
και του Μητσοτάκη
(των σιωνιστών και των αγγλοσαξώνων δηλαδή)
ο παιδαγωγός - συγγραφέας - εκδότης Χάρης Σ. Πάτσης
Έφυγε από τη ζωή, το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου, σε ηλικία 97 ετών.
- ΓΙΑ ΧΑΡΗ ΤΟΥ
η
ΔΡΑΓΩΝΑ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ 1963/64
Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΑΣ TΣΟΛΑΚΟΓΛΟΥ Ο ΓΕΡΟΣ δηλαδή,
ΚΑΤΗΡΓΗΣΕ ΤΗΝ ΔΩΡΕΑ ΔΙΑΝΟΜΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ -
Ο Χάρης Σ. Πάτσης, γεννήθηκε στο Δήμο Θεσπρωτικού Πρεβέζης, σπούδασε στην Φιλοσοφική Σχολή - Έδρα Παιδαγωγικής ενώ στη διάρκεια των πανεπιστημιακών σπουδών του παρακολούθησε παράλληλα μαθήματα, στην Πάντειο και στη Γαλλική Ακαδημία.
Χρημάτισε Αριστίνδιν Εκπαιδευτικός Σύμβουλος στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και Διευθύνων Σύμβουλος του «Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών Ελλάδος», ενώ τιμήθηκε με το Α' Χρυσό Μετάλλιο Παιδείας, για τη συνεισφορά του στην άνοδο του πνευματικού επιπέδου του ελληνικού λαού.
Οι εκδοτικές δραστηριότητες του ξεκίνησαν το 1945, με την ίδρυση του ομώνυμου εκδοτικού οργανισμού, ο οποίος εξέδωσε μεταξύ άλλων εκπαιδευτικών έργων και την 24τομη «Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια», την οποία αργότερα επέκτεινε σε 36τομη.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ
Ο παιδαγωγός, συγγραφέας, εκδότης Χάρης Σ. Πάτσης γεννήθηκε στις 30 Ιουνίου 1913. Είναι µια κορυφαία µορφή ανάµεσα στον πνευµατικό, λογοτεχνικό και εκδοτικό κόσµο της σύγχρονης Ελλάδας. Κατάγεται από το Δήµο Θεσπρωτικού Πρέβεζας (Λάκκας Σουλίου, Ηπείρου). Το 1933 αποφοίτησε από το Διδασκαλείο Ιωαννίνων. Το 1939 αρίστευσε στις εισαγωγικές εξετάσεις για την πανεπιστηµιακή µετεκπαίδευση (Φιλοσοφική Σχολή - έδρα Παιδαγωγικής) και το 1946 1*πήρε το δίπλωµά του µε άριστα. Κατά το διάστηµα των πανεπιστηµιακών σπουδών του εγγράφηκε, παράλληλα και παρακολούθησε µαθήµατα στην Πάντειο και στη Γαλλική Ακαδηµία. Ταυτόχρονα δηµοσιογραφούσε από τις στήλες του ηµερήσιου και περιοδικού Tύπου και έδινε διαλέξεις στα διάφορα µορφωτικά ιδρύµατα της πατρίδας µας µε θέµατα κυρίως παιδαγωγικά, ιστορικά, λογοτεχνικά, κοινωνικά. Η δραστηριότητά του στα κατοπινά χρόνια και ως σήµερα µπορεί να συνοψισθεί στα εξής:
Το 1945 1* ιδρύει τον οµώνυµο εκδοτικό οργανισµό και µέχρι το 1956 συγγράφει, εκδίδει και κυκλοφορεί τη µηνιαία φιλοσοφική και παιδαγωγική επιθεώρηση «Νέο Σχολείο - Νέα Παιδαγωγική», τα περιοδικά «Παράδεισος του Παιδιού», «Ελεύθερα αναγνώσµατα», τις πασίγνωστες «Πατριδογνωσίες» του και την 28τοµη «Εγκυκλοπαίδεια των Νέων» (Μ.Ε.Ν.), την πρώτη ελληνική εγκυκλοπαίδεια, που συντάχθηκε εξ ολοκλήρου στη Δηµοτική γλώσσα. Τον ίδιο καιρό συγγράφει, ολοκληρώνει και εκδίδει ολόκληρη σειρά σχολικών βιβλίων (αριθ. 48 τίτλους), τα οποία εγκρίνονται από το Εκπαιδευτικό Συµβούλιο, και για πολλά χρόνια γαλούχησαν την ελληνική νεότητα.
Κατά τα επόµενα χρόνια 1956-1959, συνεχίζεται η αλµατώδης άνοδος του Χάρη Πάτση σε όλους τους τοµείς της πνευµατικής και εκδοτικής δραστηριότητας. Περιοδεύει σ’ ολόκληρη την Ελλάδα και δίνει διαλέξεις σε παιδαγωγικά συνέδρια, σε µορφωτικούς συλλόγους και σε εκπολιτιστικά σωµατεία.
1960-1962. Εκδίδει το περίφηµο «Λεξικό της Δηµοτικής» και αποκτά έτσι για πρώτη φορά η Νεοελληνική γλώσσα το λεξικό της. Μέχρι τότε υπήρχε η «Γραµµατική» του Μανώλη Τριανταφυλλίδη και η «Νεοελληνική Σύνταξη» (Συντακτικό) του Αχιλ. Τζάρτζανου. Ο Χάρης Πάτσης µε το «Λεξικό της Δηµοτικής» συµπλήρωσε το κενό και πρόσφερε το κλειδί που έλειπε, για την ορθή χρήση της Νεοελληνικής γλώσσας. Το λεξικό αυτό βοήθησε να κυκλοφορήσουν στη συνέχεια και τα επίτοµα λεξικά της Αρχαίας και της Καθαρεύουσας, µε την ερµηνεία των ληµµάτων τους στη Δηµοτική. Τα τρία αυτά λεξικά ενσωµατώθηκαν, κατά τα επόµενα χρόνια, στη σειρά «Δέκα επίτοµα Λεξικά (γλωσσικά, επιστηµονικά, τεχνολογικά)».
1963-1964. Χτίζει µε δικές του δαπάνες καλλιµάρµαρο σχολικό διδακτήριο και το δωρίζει στη γενέτειρά του Θεσπρωτικό Πρέβεζας. Στα εγκαίνια που έγιναν (8-11-1964) κατά την παράδοση και έναρξη της λειτουργίας του Σχολικού Διδακτηρίου Θεσπρωτικού (Δωρεά Χάρη Πάτση), ο τότε πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου µε ολόκληρο το Υπουργικό Συµβούλιο παρέλαβε το Διδακτήριο υπό την ιδιότητα του Υπουργού Παιδείας και απένειµε δηµόσια στον Χάρη Πάτση το για πρώτη φορά στα χρονικά της ελληνικής παιδείας καθιερωθέν «Α΄ Χρυσούν Μετάλλιον Παιδείας». Τον ίδιο µήνα ο τότε υφυπουργός Παιδείας Λουκής Ακρίτας διορίζει τον Χάρη Πάτση ως αριστίνδην Εκπαιδευτικό Σύµβουλο στο υπό ίδρυση Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και Διευθύνοντα Σύµβουλο του «Γενικού Συµβουλίου Βιβλιοθηκών Ελλάδος».
1965. Εκδίδει τα «Λεξικά Ξένων Γλωσσών» (8 τόµοι) και τη σειρά «Μαθαίνω Ξένες Γλώσσες» (4 Μέθοδοι ανά δύο Λεξικά Αυτοδιδασκαλίας Ξένων Γλωσσών: Αγγλικής, Γαλλικής, Γερµανικής, Ιταλικής). Για πρώτη φορά η Νεοελληνική γλώσσα παίρνει τη θέση της στη διδασκαλία των ξένων γλωσσών και διώχνει τα «ία» και τα «ωά», την «υλακή» και τον «ήλο», δίνοντας τη ζωντάνια της (ζουµπούλια, αβγά, γάβγισµα, καρφί) και ανοίγοντας έτσι το δρόµο στην ελληνική νεότητα να προχωρήσει στις σπουδές της και να κατακτήσει άνετα και µε παιδαγωγικό τρόπο όλες τις βασικές και απαραίτητες ξένες γλώσσες.
1966-1971. Ο Χάρης Πάτσης κυκλοφορεί το µεγάλο «έργο της ζωής του» –όπως το αποκαλεί– τη «Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια», σε 24 µεγάλους και ογκώδεις τόµους µε 22.000 δίστηλες σελίδες.
Από τον ίδιο χρόνο αρχίζει η πιο δραστήρια περίοδος της ζωής του Χάρη Πάτση. Εκδίδει, επιµελείται, εποπτεύει και κυκλοφορεί: εγκυκλοπαίδειες κάθε λογής, λεξικά, ιστορικά, γεωγραφικά, λογοτεχνικά έργα, όπως είναι η «Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας» (12 τόµοι), η «Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Παγκόσµιας Λογοτεχνίας» (12 τόµοι), τα «Άπαντα Θρησκειών» (12 τόµοι), η σειρά «Βιβλιοθήκη της Σύγχρονης Γυναίκας» (18 τόµοι) και η περίφηµη έκδοση «Αθήνα - Ελλάδα - Κόσµος» («Ιστορία - Πολιτισµός», 5 τόµοι, «Γεωγραφία - Τουρισµός», 5 τόµοι και «Πατριδογνωσία» 10 τόµοι).
Ταυτόχρονα σε όλη αυτή την περίοδο, οργανώνει Κινητές Εκθέσεις σε κατάλληλα διασκευασµένα πούλµαν (τα οποία περιοδεύουν σε όλες τις επαρχίες και επισκέπτονται και τα πιο απόµακρα χωριά) συµµετέχει στις πανελλήνιες εκθέσεις Θεσσαλονίκης, Ζαππείου κλπ. και στο τέλος αντιπροσωπεύει την Ελλάδα στις µεγάλες διεθνείς εκθέσεις βιβλίου: Λονδίνου, Βρυξελλών, Φραγκφούρτης, Σικάγου, κλπ.
1972-1976. Συνεχίζεται µε τον ίδιο ανοδικό ρυθµό η συγγραφική και εκδοτική δραστηριότητα του Χάρη Πάτση. Στο χρονικό αυτό διάστηµα παρουσιάζει τις νέες εκδοτικές δηµιουργίες του «Άπαντα Νεοελλήνων Κλασικών» (24 τόµοι), τα «Αριστουργήµατα της Παγκόσµιας Παιδικής Βιβλιοθήκης» (100 τόµοι), τα «Άπαντα Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων» µε δόκιµες µεταφράσεις στη ζωντανή δηµοτική (έχουν κυκλοφορήσει ως σήµερα 106 τόµοι µε τελικό προϋπολογισµό 150 τόµους).
Στο τέλος του 1976 ο Χάρης Πάτσης, µε την ευκαιρία της νέας εκπαιδευτικής µεταρρύθµισης, χάρισε στη σπουδάζουσα νεότητα δύο καινούργια βοηθήµατα: α) τη δεκαεξάτοµη έγχρωµη «Παγκόσµια Σχολική Εγκυκλοπαίδεια» (Junior’s) και β) την τριαντάτοµη τριµερή σειρά «Πως θα πετύχετε στις σπουδές σε όλες τις σχολικές βαθµίδες» (Γυµνάσιο - Λύκειο - Α.Ε.Ι.).
1978-1984. Ο Χάρης Πάτσης συνεχίζει ακούραστα την εκδοτική του δραστηριότητα. Επεκτείνει την 24τοµη Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια (Ν.Ε.Ε.Π.) σε 36τοµη (ΝΕΜΕΠ), ένα έργο ασύγκριτο και ανεπανάληπτο, που καλύπτει ολόκληρο τον πνευµατικό χώρο του πανανθρώπινου επιστητού.
1985-1993. Επιµελείται και κυκλοφορεί τις νεώτερες εκδόσεις «Ελλάδα - Κόσµος 2000» (20 τόµοι), «Παγκόσµιοι Τουριστικοί Οδηγοί» (25 τόµοι) και «Μεγάλη Παγκόσµια Εγκυκλοπαίδεια 21ος αιώνας) σε 30 τόµους.
2005. Ο Χάρης Πάτσης συµπληρώνοντας 70 χρόνων πνευµατικής προσφοράς ολοκληρώνει το δεκάτοµο «Μεγάλο Πανλεξικό της Ενιαίας Γλώσσας» (Αρχαία, Αλεξανδρινής, Βυζαντινής, Μεσαιωνικής, Καθαρεύουσας και Νεοελληνικής Δηµοτικής), ανανεώνει, επεκτείνει και κυκλοφορεί σε Β΄ έκδοση και σε 24 τόµους τη «Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας» (Μ.Ε.Ν.Λ.), στους τόµους της οποίας περιλαµβάνονται, εκτός από τις βιογραφίες και πλούσια αντιπροσωπευτική ανθολόγηση όλων των νεοελλήνων λογοτεχνών, από το Βυζάντιο µέχρι σήµερα. Η Μ.Ε.Ν.Λ. είναι ένα µνηµειώδες έργο, το οποίο στολίζει τις βιβλιοθήκες των Ακαδηµιών και των διαφόρων πνευµατικών ιδρυµάτων, σε όλες τις χώρες της γης.
Εκτός από τα παραπάνω, ο Χάρης Πάτσης έγραψε και πολλά παιδαγωγικά συγγράµµατα και µερικά λογοτεχνήµατα. Από τα παιδαγωγικά και διδακτικά του έργα σηµειώνουµε τα: «Τα Κέντρα ενδιαφέροντος και η Συγκεντρωτική διδασκαλία στη θεωρία και την πράξη», «Η πρώτη ανάγνωση και γραφή µε την ιδεοπτική µέθοδο», «Τα πρότυπα Σχολεία και τα Νέα Προγράµµατα», «Η Διδακτική του Σχολείου Εργασίας σε όλες τις σχολικές βαθµίδες», «Το σηµερινό Σχολείο και το Σχολείο του µέλλοντος» και πολλά άλλα παιδαγωγικά συγγράµµατα. Μετέφρασε δε από τα Γαλλικά τα έργα του διάσηµου ψυχολόγου της Γενεύης Εδουάρδου Κλαπαρέντ: «Ψυχολογία του παιδιού και Πειραµατική Παιδαγωγική» (6 τόµοι) και «Λειτουργική Παιδαγωγική» (2 τόµοι). Εξάλλου, η αρθρογραφία του στο παιδαγωγικό περιοδικό «Νέο Σχολείο», που επί ολόκληρη εικοσαετία εξέδιδε και κυκλοφορούσε, µπορεί να συνοψιστεί σε πολλούς τόµους.
Επίσης, ο Χάρης Πάτσης µετέφρασε στη Δηµοτική και κυκλοφόρησε σε 8 τόµους την περίφηµη «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», του Κ. Παπαρρηγόπουλου, του ιδίου την «Παγκόσµια Ιστορία» (5 τόµοι) και την «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως» του Σπυρ. Τρικούπη (4 τόµοι).
Στον φιλοσοφικο-κοινωνιολογικό τοµέα, ο Χάρης Πάτσης έγραψε και κυκλοφόρησε τα βιβλία του:
1) «Σωκράτης, ο κολοσσός της παγκόσµιας φιλοσοφίας», 2) «Πλάτωνας, ο µεγάλος φιλόσοφος και κοινωνικός οραµατιστής», 3) «Αριστοτέλης, ο θεµελιωτής των Θετικών Επιστηµών», 4) «Κ. Παλαµάς ο στυλοβάτης του Δηµοτικισµού και κοινωνικός αναµορφωτής», 5) «Κοινωνιολογία και Κοινωνικά Συστήµατα», (έχει εισαχθεί ως διδασκόµενο µάθηµα στο Πανεπιστήµιο Αθηνών), 6) «Το Μέλλον του Σοσιαλισµού», 7) «Παγκοσµιοποίηση, το Κύκνειο Άσµα του Καπιταλισµού», 8) Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία – Προσωκρατική Φιλοσοφία, και 9) ετοιµάζει προς έκδοση το βιβλίο του «Παγκόσµια Αµφικτυονία, έτος 2205» µια προφητική κοινωνιολογική µυθιστορηµατική σύλληψη που, µε έδρα την Ελλάδα και τους Δελφούς, δίνει οριστική λύση, στο µεγάλο και άλυτο ως σήµερα κοινωνικό πρόβληµα που βασανίζει την ανθρωπότητα.
Σε ό,τι αφορά στον καθαρά λογοτεχνικό τοµέα ο Χάρης Πάτσης κυκλοφόρησε τα εξής βιβλία του:
1) «Πατριδογνωστικοί Αντίλαλοι» (ποίηση), 2) «Κυνηγώντας το Όνειρο» (αυτοβιογραφικό αφήγηµα), 3) «Το Παράθυρο του Ονείρου» (παιδικά διηγήµατα), 4) «Αγώνες και Αγωνίες - Για το Λαό και την Πατρίδα» (τ. Α΄), 5) «Αγώνες και Αγωνίες - Για το Παιδί και την Παιδεία» (τ. Β΄), 6) «Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα» (πατριδογνωστικά κείµενα), 7) «Ταξιδεύοντας στον Κόσµο» (ταξιδιωτικά κείµενα), 8) «Η Γοργόνα της Ζερόπολης» (και άλλα διηγήµατα), 9) «Μαργιαλένα Κογεβίνα» (και άλλα διηγήµατα).
Και στον τοµέα της Σχολικής Παιδικής Βοηθηµατογραφίας, ο Χάρης Πάτσης, µόλις πρόσφατα, έγραψε και κυκλοφόρησε τη σειρά: «Μαθαίνω τη Γλώσσα µου» (7 βιβλία για τους µαθητές του Δηµοτικού), που περιλαµβάνουν και το περίφηµο «Ιδεοοπτικό Αλφαβητάριο», του Χάρη Πάτση, το οποίο εκδίδεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Το 2008, ο Χάρης Σ. Πάτσης, προγραµµάτισε την ίδρυση της «Ακαδηµίας Ελλήνων Συγγραφέων - Λογοτεχνών» της οποίας οι σκοποί αναγράφονται λεπτοµερώς στον 15ο τόµο της Μ.Ε.Ν.Λ. (σελ. 279).
-συγκρίνετε τις ημερομηνίες με τα πολιτικά γεγονότα της εποχής-
(Για όσους επιθυμούν να αντλήσουν περαιτέρω στοιχεία για τη ζωή και το έργο του εκλιπόντος, αυτά διατίθενται σε ψηφιακή μορφή κατόπιν επικοινωνίας με το Τμήμα Ιστορικού Αρχείου του Κέντρου Ευρωπαϊκών Εκδόσεων Χάρη Τζο Πάτση – τηλ: 210/38 41 040 & 210/38 41 050 και http://www.patsis.net )
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
